Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 2012. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 2012. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 12 marca 2018

link Brzeżany

2013.01.23 11:15:09

Wydarzenia, opowiadania, ciekawostki, ciekawe linki

2012.11.07 21:47:43


Zamki kresowe Rzeczypospolitej - Brzeżany - opowiada prof. Stanisław Nicieja. http://www.youtube.com/watch?v=SztQhS4ihaw

komentarze: 0 

Raj - Posiadłość Potockich

2012.10.27 12:37:08

Od Adama i Ewy

Choć Kniazin nazwał Brzeżany „rajem” prawdziwy raj był gdzie indziej – 2,5 km na południowy zachód od brzeżańskiego zamku. Leży tu wieś Raj. W XVII wieku w przepięknej okolicy otoczonej majestatycznymi lasami rodzina Sieniawskich zbudowała nieduży pałacyk myśliwski. Długo zastanawiano się nad nazwą tego miejsca, aż do dnia, kiedy na polowanie przyjechała tu młoda para tuż po ślubie. Był to książę Adam Sieniawski wraz ze swoją świeżo poślubioną małżonką – Ewą.

– Ty jesteś Adam, ja jestem Ewa, a to miejsce jest tak piękne jak raj – zawyrokowała świeżo upieczona pani Sieniawska. Nazwa przyległa już na wieki, do tego stopnia, że niewielka wieś, jaka otaczała pałacyk na przedwojennych mapach widniała właśnie jako Raj.

W XVII wieku w przepięknej okolicy otoczonej majestatycznymi lasami rodzina Sieniawskich zbudowała nieduży pałacyk myśliwski. Długo zastanawiano się nad nazwą tego miejsca, aż do dnia, kiedy na polowanie przyjechała tu młoda para tuż po ślubie. Był to książę Adam Sieniawski wraz ze swoją świeżo poślubioną małżonką – Ewą.

Kolejna z właścicielek Raju, Elżbieta z Lubomirskich Sieniawska, niewiasta tyleż światowa co i gospodarna stworzyła tu w drugiej połowie XVIII w. rzadkiej urody romantyczny park. Pełno tu było dorodnych drzew, spacerowych alejek, urokliwych mostków i fontann (do dziś stoi tu, uschnięty już co prawda, dorodny dąb nazwany imieniem Bohdana Chmielnickiego).
Drogę z Raju do Brzeżan kazała zaś obsadzić lipami
(niestety wycięto je w latach 70. XX w.).



  
Na obu jej końcach postawiono żelazne bramy, a klucze do nich mieli jedynie gospodarze zamku w Brzeżanach i pałacyku w Raju. Mieszkańcy wsi musieli do miasta dostawać się naokoło, pokonując wiele kilometrów przez pola (do publicznego użytku droga została oddana dopiero przez Austriaków).



 Hrabia Potocki i włąściciel "Raju"


Izabela siostra hrabiego Jakuba Potockiego wyszła za trzeciego ordynata Łańcuta Romana Potockiego



Hrabia Potocki z pracownikami

Teatr w Brzeżanach a Helena Modrzejewska

2012.10.27 12:18:49


Helena Modrzejewska - była córką Józefy z Miselów Bendowej, siostrą Józefy Tomaszewicz, przy­rodnią siostrą Feliksa, Józefa i Szymona Bendów. Jej matka była wdową po zamożnym kupcu, ojca trudno zidentyfikować. Wedle szeroko rozpo­wszechnionej pogłoski był nim książę Eustachy Sanguszko. Sama Modrzejewska nazywała ojcem Michała Opida, urzędnika, przyjaciela swej matki. Do 1850 uczyła się na pensji, potem u sióstr prezentek, jeszcze później pomagała prowadzić matce kawiarnię. Już jako młoda dziewczyna marzyła o teatrze, jednak Józefa Hubertowa, która ją przeegzaminowała, nie wróżyła jej powodzenia. Na talencie Modrzejewskiej poznał się dopiero Gustaw Zimajer, który postanowił uczynić z niej sławną aktorkę niemiecką i w 1860 opłacił jej lekcje gry aktorskiej u niemieckiego aktora Axtmanna. W drugiej połowie tego roku Zimajer zabrał ją do Bochni, gdzie urodziła mu syna. Latem 1861, za­pewne w lipcu, wystąpiła w roli Hortensji (Biała kamelia), w zespole amatorskim zorganizowanym przez Konstantego Łobojkę przy pomocy Zimajera. Zespół ten przekształcił się wkrótce w teatr zawodowy, z którym Modrzejewska występowała przez rok, kolejno w No­wym Sączu, Rzeszowie, Przemyślu, Samborze, Sta­nisławowie, Brzeżanach i Brodach. W tym okresie narodził się pseudonim Modrzejewska, wymyślony przez Łobojkę, który ze względu na obyczajność przedstawiał Zima­jera z kochanką  jako „małżonków Modrzejewskich” (w 1862 mieli już dwoje dzieci). Od września 1862 do stycznia 1863 M. była aktorką teatru lwowskiego, w lutym 1863 występowała w Stanisławowie u Adama Miłaszewskiego, a od kwietnia tego roku w teatrze polskim w Czerniowcach, najpierw w zespole Lucjana Ortyńskiego, a potem Zimajera. W kwietniu 1865 Zimajer zabrał ją do Wiednia, gdzie zabiegał dla niej o engagement w różnych teatrach. Modrzejewska nie znała jednak wystarczająco języka niemieckiego i po kilku tygodniach musieli oboje wrócić do Czerniowiec.
- źródło www.culture.pl/baza-teatr.../helena-modrzejewska-modjeska

Zimajer był dla niej okrutny do tego stopnia, że aby się wyzwolić spod jego opieki, koledzy aktorzy umożliwili jej ucieczkę.

Nie jest wiadome gdzie w Brzeżanach mieściła się scena, być może w pomieszczeniach ratusza.

W Brzeżanach najciekawszym pod względem architektonicznym był gmach „Sokóła”, w którym przed wojną znajdowała się scena teatralna.. „Sokół” jako  organizacja powstała w Brzeżanach 16.06.1892, a  budynek zbudowany dopiero w 1903 r., przy ówczesnym placu ks. Biskupa Bandurskiego. Była tam  piękna sala balowa, scena teatralna i biblioteka. Projektantem budynku był Władysław Hertman z Brzeżan, a pierwszym prezesem „Sokoła” Stanisław Wiszniewski, który po odrodzeniu się Polski został pierwszym burmistrzem Brzeżan. Gmach został zniszczony w czasie I wojny światowej, ale odbudowany po wojnie. Niestety w okresie II. wojny w światowej został doszczętnie zbombardowany i już go nie odbudowano.


  

Zespół teatru amatorskiego. Druga osoba po prawej stronie reżysera, to panna Pfeiferówna, moja mama.

(zdj. wykonane w 1913 roku)

niedziela, 11 marca 2018

Obwód Brzeżany ZWZ

2012.10.27 11:51:57 

Obwód Brzeżany ZWZ - AK – terenowa struktura Inspektoratu Brzeżany AK. Kryptonimy: "Wenda", "Dąbrowski" , "Chodkiewicz", ,,44", "Kobuz", wewnętrzny: "Albatros"
Dowódcy obwodu: - por. sł. st. piech. Bolesław Tomaszewski "Bat" – kwiecień 1942 do czerwca 1942 - por. rez. art. Marian Jaremowicz "Lis" – do maja 1943 - sierż. sł. st. piech. Jan Cisek "Mak"

- zastępca komendanta obwodu
– ppor. Zygfryd Szynalski "Tryk"                  
- oficer wywiadu – ppor Antoni Fanderowski "Van",                                                  
-oficer kontrwywiadu – kpt. Antoni Szemelowski
- kierownik kancelarii – Helena Tomaszewska "Giermek"
- lekarz obwodu – dr Tadeusz Danek                              
- WSK – Halina Siwkowska "Ina"                       
- dowódca drużyny łączności – Danuta Siwkowska

Oddziały bojowe:    
- 1 kompania (krypt. "Staw") w Brzeżanach: por. rez. Stanisław Domaradzki, od sierpnia 1942 st.sierż. Franciszek
- 2 kompania (krypt."Góry") w Hucisku: ppor.sł.st. Władysław Motylewicz "Topola"
- 3 kompania (krypt."Pole") w Kozowej: sierż. Konstanty Duda, w 1943 sierż. pchor. Marian Pawlikowski                                                                                  
- 4 kompania (krypt."Rola") w Taurowie: sierż. N.N. "Ryś"                                                  Ponadto cztery samodzielne plutony – w Buszczu, Narajowie, Baranówce i Liliatynie.

Działania UPA w obwodzie                                            
Od września 1943 UPA zaczęła organizować zamachy na Polaków i na wsie polskie.
8 września na drodze Liliatyn – Kotów zamordowany został proboszcz tamtejszej parafii ks. Władysław Biliński.                
- Szumiany - 30 listopada i 29 grudnia dwukrotnie mordowano Polaków.
- Mieczyszczów - w końcu 1943 porwano z trzech Polaków, a w styczniu 1944 zamordowano dalszych trzech w tej miejscowości.
- Buszcze - 22 stycznia dokonano napadu i zamordowano ponad dwadzieścia osób, w tym lekarza Jana Załuczkowskiego.
- Zapust Lwowski - zginęły 4 osoby.                                       
- Wolica koło Buszcza - spalono prawie wszystkie gospodarstwa. Zginęło 30 osób.
- Szklana Huta 28 marca spalono prawie całą wieś. Zginęło 20 osób.
- Podwysokie - Ukrainiec Andrzej Hryców zamordował swoją synową Polkę i jej 5-letnią córeczkę za to, że chodziły do polskiego kościoła.
– Kuropatniki - w nocy z 3 na 4 kwietnia UPA-owcy weszli do Kuropatnik. Posiadając wykazy Polaków zastrzelili w domach 21 (22?) mężczyzn.
Żródło:
pl.wikipedia.org/wiki/Obwód_Brzeżany_AK

Brzeżany rok 1939 - nieznane fakty  (wspomnienia)
Już w końcu sierpnia1939 r. nasilało się zagrożenie ze strony ukraińskich nacjonalistów. Byłem wówczas u wujostwa w Brzeżan, (wuj miał gospodarstwo rolne) i w pośpiechu wracałem do Złoczowa wynajętą dla mnie taksówką. Miałem 10 lat. W połowie drogi, gdzieś koło Pomorzan młodzież ukraińska zbudowała barykadę z głazów kamiennych. Taksówkarz na szczęście uporał się z tą przeszkodą przesuwając kamienie, żeby można było przejechać, gdy drogę, kiedy z pobliskiego lasu wypadła zgrają ukraińskich wyrostków i obrzuciła nas kamieniami. Wszystko dobrze się skończyło, natomiast u wujostwa, którzy mieszkali na przedmieściu Brzeżan, w dniu wkroczenia Armii Czerwonej, 19 września 1939 r., mój kuzyn i 5. innych dzieci (dziewczynki i chłopcy), porwani zostali z sadu przez watahę młodzieży ukraińskiej z pobliskiej wsi Łapszyn (4. km. od śródmieścia Brzeżan) i uprowadzeni do lasu.Sąsiad, Ukrainiec z pochodzenia, który widział to zajście powiadomił wuja. Rozpoczęto poszukiwania. Przeżył tylko kuzyn postrzelony w skroń i drugi chłopiec, któremu kula ugrzęzła w czaszce.

Całe zdarzenie miało miejsce  na stokach wzgórza zwanego Storżyskiem, tuż za kościołem i klasztorem bernardyńskim (obecnie więzienie). Ulica (o ile sobie przypominam Lwowska) dzieliła wzgórze od stawu. Przy tej ulicy mieszkał mój wuj z rodziną (sześcioro dzieci). Tadeusz Pfeifer miał wówczas 14 lat.

Złoczów opuściłem w lutym 1944 r., kiedy wokół miasta paliły się już okoliczne wsie.

komentarze: 0 

RZYMSKOKATOLICKI CMENTARZ W BRZEŻANACH - Видатні

RZYMSKOKATOLICKI CMENTARZ W BRZEŻANACH - Видатні ...
2012.10.27 11:43:15


DUCHOWNI:

RZYMSKOKATOLICY:

1. Ks. LEON ALBIN KAMIŃSKI – katecheta szkół ludowych i gimnazjum w Tłumaczu, zmarł 5 marca 5 marca 1919 roku w 35 roku życia.  Napis: „Śpij spokojnie – czekaj nas”.
2. Jakub ZIELIŃSKI, zm. 2. 08. 1849.
3. ks. infułat Bronisław LIMANOWSKI, (1873-1930)
4. OSTROWSKI Laurenty Justynian  - podkomorzy Ojca Św. Dziekan i proboszcz brzeżański
5. Ks. Edward SEŃKÓW - katecheta w Kołomyi, (28. 10. 1864-21. 01. 1945)
6. Ks. Antoni HOCHEKER - kanonik emerytowany katecheta gimnazjalny, (1844-1926)
7. Ks. Stanisław HERTMAN - proboszcz w Kuropatnikach, (1885-7. 05. 1921)

KAPŁANI OBRZĄDKÓW I WYZNAŃ WSCHODNICH:
О. Константин ВИСОЦЬКИЙ, декан і парох Бережан, (30. 12. 1914-14. 04. 1964)
О. Іван КОРДУБА, ем. Катехита, (15. 09. 1867-18. 12. 1930)
О. Теодор КОРДУБА, парох церкви Пресвятої Трійці в м. Бережаниб (1845-31. 01. 1928)
О. Ярослав ЛІТИНСЬКИЙ, (13. 10. 1883-16. 03. 1959)
О. Йосип ПЛЕШКЕВИЧ, (1908-1973)
О. Василь ДУБИЦЬКИЙ, катехит Бережанб (8. 05. 1868-9. 11. 1952)
О. Євсеній БАЧИНСЬКИЙ, парох і декан Бережан, (23. 06. 1887-20. 10. 1943)
О. Онизим ЮЗІЧІНСЬКИЙ, парох

OSOBY ŚWIECKIE
19. Franciszek  ŁYSAKOWSKI -  obywatel i długoletni radny i asesor miasta Brzeżany (3. 12. 1843-22. 05. 1919)
27. Jan PIECHOCKI -  obywatel i radny miasta  Brzeżany, (22. 05. 1853-19. 07. 1933)
32. Józef SCHOLZ -  emerytowany. C.k. starszy radca skarbu, (19. 03. 1819-3. 03. 1901)
34. Aleksander PAULO -  emerytowany C.k. radca wyższy Sądu Krajowego i prokurator państwowy w Brzeżanach (27. 02. 1827-27.01. 1902)
37. Dr Romuald WILCZEK -  c.k. starszy lekarz sztabowy, 55 lat, zm. 22. 02. 1885.
39. Michał ZAKRZEWSKI -  kancelista sądowy, (1828-1872)
46. Antoni TOEGL -  b. c. i k. Porucznik 4 pułku żandarmerii i c.k. poborcy podatkowego, (1830-19. 04. 1884)
Stefania z BOBROWSKICH DĄBROWSKA -  nauczycielka kierująca, lat 41, zm. 2. 06. 1899
62. Maria RYDZ -  (23. 09. 1866-19. 05. 1896)
63. Paulina ŁUKASIEWICZ -  emerytowana nauczycielka, (3. 06. 1859-25. 07. 1936)
64. Augustyn BURKIEWICZ -  emerytowany nauczyciel, (14. 08. 1890-9. 11. 1938)
68. Edward MAYERBURG -  c.k. emerytowany dyrektor Archiwum Map, obywatel i długoletni zastępca burmistrza miasta Brzeżany, (1826-1908)
69. Jan JANISZEWSKI -  obywatel miasta Brzeżany, (1806-1887)
72. Zygmunt BUCZEK  - obywatel i długoletni radny miasta Brzeżany, (17. 05. 1841-20. 11. 1902)
Bazyli MIELNIK -  emerytowany komendant Żandarmerii i urzędnik  Kasy Chorych, (17. 06. 1861-2. 10. 1908)
Jan Euzebiusz BUCZEK - elektromechanik, (24. 12. 1875-6. 01. 1898)
82. Wilhelm JORKASCH-KOCH - c. K. Lekarz powiatowy, zm. 16. 07. 1890
93. Antoni SIWADŁOWSKI - pensyonowany c.k. naczelnik sądu, lat 56, zm. 16. 12. 1890
94. Jedrzej (sic!) SULISZEWSKI - c.k.  prefekt gimnazjalny z małżonką Zuzanną z LENGEWICZÓW, 1845
103. Franciszek MERL -  obywatel miasta Brzeżany, lat 52, zm. 3. 06. 1847
Tamże Karol MERL - zastępca burmistrza, prezes miejskiej kasy zaliczkowej, prezes stowarzyszenia połączonych rękodzieł, (3. 11. 1831-15. 08. 1895)
Tamże Michał RADECKI -  sędzia okręgowy, (6. 09. 1877-27. 04. 1928)
109. Jan SCHREIBER -  c.k. emerytowany Nadstrażnik skarbu, lat 80, zm. 1901
112. Władysław SZYMAŃSKI -  obywatel miasta Brzeżany, (1. 03. 1872-16. 01. 1936)
114. Feliks FRITZ -  starszy zbrojmistrz wojsk polskich, lat 67, zm. 30. 06. 1921
Źródło:
http://www.rkc-skowyra.com/publ/rzymskokatolicki_cmentarz_w_brzezanach/21-1-0-4169

Radecki Stanisław Kazimierz - kapitan Wojska Polskiego ur. w 1892r. w Brzeżanach. W miejskim gimnazjum ukończył  cztery klasy, następnie studiował w Złoczowie i Lwowie. Wydział Prawa ukończył na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Źródło: Stanisław Kazimierz Radecki ,,Nad Złotą Lipą ‘’

Uzupełnienie
Soniewicki Michał – ur. 19.11.1837 r. Skończył szkołę w Stanisławowie 28.07.1857 r. w latach 1864- 1908 profesor gimnazjum w Brzeżanach. Katecheta, od 1996 roku szambelan papieski, zm. w 1910 roku. Źródło: Lwów, archiwum Fond 201 op.1w

Alojzy Pfeifer – ur. 21 czerwiec 1857 r. w Beckersdorfie, (Nowosiółka - Bekerów / Podhajec) zm.  początek 2. dek. XIX w. Źródło – arch. prywatne
Józef Maćkówka – ur. we Lwowie 1882, zm. koniec 2. dek. XIX w.

komentarze: 0 



TAM BYŁ ICH DOM

2012.10.27 11:21:35

Brückner Aleksander- polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej, urodzony 29 stycznia 1856 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Brückner

Brzeżańczyk Antoni - polski piłkarz i trener, urodzony 19 stycznia 1919 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_Brzeżańczyk

Cwojdziński Antoni - polski komediopisarz, aktor teatralny, reżyser teatralny i scenarzysta filmowy, urodzony 9 października 1896 w Brzeżanach.
- źródło:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_Cwojdziński

Dunikowski Emil - polski geolog, podróżnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, urodzony w 1855 w Brzeżanach.
- źródło: pl.wikipedia.org/wiki/Emil_Dunikowski

Dunin-Wąsowicz Bolesław - polski dowódca wojskowy, podporucznik kawalerii Legionów Polskich i porucznik piechoty Wojska Polskiego, urodzony 1 stycznia 1894 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bolesław_Dunin-Wąsowicz

Dunin-Wąsowicz Zbigniew - polski dowódca wojskowy, rotmistrz Legionów Polskich, urodzony 14 października 1882 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zbigniew_Dunin-Wąsowicz

Florer Roman - polski dowódca wojskowy, pułkownik pilot Wojska Polskiego, urodzony 14 marca 1888 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Roman_Florer

Golias Marian - polski filolog klasyczny, doktor nauk humanistycznych, urodzony 14 sierpnia 1887 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Marian_Golias

Hofmokl Jan Edward  - polski chirurg, ordynator, urodzony w 1840 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Edward_Hofmokl

Hordyński-Juchnowicz Zdzisław - polski lekarz, tytularny generał dywizji WP, urodzony 31 lipca 1857 w Brzeżanach.
- źródło:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Zdzisław_Hordyński-Juchnowicz

Irzykowski Karol - w roku 1881 Karol został zapisany do C. K. Wyższego Gimnazjum w Brzeżanach. Miał wówczas osiem i pół roku i był młodszy od pozostałych kolegów ( uczęszczał do klasy ze starszym bratem Alfredem). Z tego powodu na początku miał pewne problemy z nauką, ale wkrótce nadrobił zaległości. W tym okresie u Irzykowskiego wystąpiło jąkanie, z którym borykał się do końca życia. W brzeżańskim gimnazjum przyszły pisarz zaczął interesować się literaturą. Po raz pierwszy został publicznie pochwalony za dobrze napisane wypracowanie, stworzył dwa dramaty: Dwaj bracia czyli zemsta i Sobowtór (nie zachowały się), pisał wiersze i rymowane historyjki. Po ukończeniu piątej klasy został przeniesiony do gimnazjum w Złoczowie. Według biografki pisarza  - Barbary Winklowej, zmiana szkoły mogła być podyktowana różnicą w poziomie gimnazjów (złoczowskie było lepsze), łatwiejszym dojazdem do Lwowa, gdzie mieszkała matka Karola bądź bliskością wsi Wołczkowce i Mogiłki (własność ojca) W nowym gimnazjum Irzykowski analizował dzieła Homera i Wergiliusza, zapoznał się z Pieśnią o Nibelungach. Na lekcjach religii przeżył też kryzys wiary.
- źródło http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Irzykowski

Iwanczuk Wasyl - ukraiński szachista, czołowy zawodnik świata od lat dziewięćdziesiątych do chwili obecnej, urodzony 18 marca 1969 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Wasyl_Iwanczuk

Kamiński Józef - polski dowódca wojskowy, generał broni Wojska Polskiego, urodzony 3 marca 1919 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Józef_Kamiński_(generał_WP)

Kofler Edward - polski matematyk, profesor, urodzony 16 listopada 1911 w Brzeżanach.
-źródło:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Kofler

Kohman-Floriański Władysław - polski inżynier budowy maszyn, wykładowca Politechniki Lwowskiej i - po 1945 wykładowca i profesor nadzwyczajny Politechniki Gdańskiej, urodzony 8 września 1880 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Władysław_Kohman-Floriański

Kulikowski Tadeusz Franciszek - polski żołnierz armii generała Andersa, urodzony 3 maja 1924 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Franciszek_Kulikowski

Lemkin Rafał - polski prawnik i karnista, twórca pojęcia "ludobójstwo" i projektu Konwencji w sprawie Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa, w latach 30-tych XX wieku podprokurator Sądu Okręgowego w Brzeżanach, Po studiach pracował jako sekretarz w warszawskim sądzie apelacyjnym, potem jako podprokurator w sądzie okręgowym w Brzeżanach (woj. tarnopolskie) i w sądzie okręgowym w Warszawie.
- źródło: http://wyborcza.pl/1,75515,9030055,Rafal_Lemkin__tworca_pojecia__ludobojstwo_.html

Maresch Teofil - polski wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego, urodzony w 1 sierpnia 1888 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Teofil_Maresch

Mayblum Szymon - polski dowódca wojskowy, major żandarmerii Wojska Polskiego II RP, urodzony 28 czerwca 1895 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Szymon_Mayblum

Narajewski Stanisław - polski prezbiter katolicki, etyk, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, uczęszczał do gimnazjum w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Narajewski

Obaliński Alfred - polski profesor, lekarz chirurg, urodzony 15 listopada 1843 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Obaliński

Past Wiktor - polski dowódca wojskowy, tytularny generał dywizji Wojska Polskiego II RP, urodzony 7 grudnia 1858 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Wiktor_Past

Romaszkan Kazimierz - (ur. 11 grudnia 1909 w Tyszkowcach, zm. 1 grudnia 1973 w Zabrzu) – ksiądz katolicki, birytualista, proboszcz ormiańsko - katolickiej parafii personalnej w Gliwicach. Pochodził z rodziny ormiańskiej. Był siostrzeńcem ks. infułata Dionizego Kajetanowicza. Od 1939 r. był notariuszem w kurii arcybiskupiej. W czasie II wojny światowej zajmował się udzielaniem pomocy Żydom, fałszując metryki chrzcielne. Pełnił również obowiązki administratora w parafii ormiańskiej w Brzeżanach. W 1944 roku został kanonikiem honorowym kapituły katedralnej we Lwowie.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kazimierz_Romaszkan 

Rydz Śmigły Edward- polski wojskowy i polityk, Marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 roku, urodzony 11 marca 1886 w pobliskich Leśnikach. Podobno to on w młodości namalował wizerunek Matki Boskiej, znajdujący się na fasadzie kościoła ormiańskiego. Rydz Śmigły był nieślubnym dzieckiem - zawodowej praczki (przed wojną utrzymywane w tajemnicy), a ponieważ był bardzo uzdolniony, wspierała go w okresie gimnazjalnym zacna rodzina ormiańska Uranowiczów, u której mieszkał. Po ukończeniu szkoły i zdaniu matury w 1905 r., rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jego opiekunem artystycznym był początkowo Leon Wyczółkowski, a później Teodor Axentowicz. Uzdolnienia malarskie pozwoliły mu ukończyć Warszawską Akademię Sztuk Pięknych, przy wykorzystaniu finansowego wsparcia burmistrza Brzeżan, Stanisława Schätzla.
- źródło:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Śmigły-Rydz

Schätzla Stanisław – burmistrz Brzeżan
Semków Milica - polska slawistka, prof. dr hab. nauk filologicznych, urodzona w 1942 w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Milica_Semków

Słowacki Juliusz - w poemacie „Jan Bielecki”, „Pan Brzeżan w przecudnej mieszkał okolicy...”  sugeruje wyraźnie, że był w tym mieście w czasie podróży po Podolu i zaczerpnął z jego murów twórczą inspirację.

Solecki Łukasz - polski duchowny katolicki, biskup przemyski, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, ukończył gimnazjum w Brzeżanach.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Łukasz_Solecki 

Soniewicki Michał – ur. 19.11.1837 r. Skończył szkołę w Stanisławowie 28.07.1857 r. w latach 1864- 1908 profesor gimnazjum w Brzeżanach. Katecheta, od 1996 roku szambelan papieski. - Źródło: Lwów, archiwum Fond 201 op.1w  

Sucharda Edward - polski chemik, profesor Politechniki Lwowskiej, jej prorektor 1933-1935 i rektor 1938-1939, urodzony 18 czerwca 1891 w Brzeżanach.
- źródło:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Sucharda

Śmietański Adam – fotograf z Brzeżan, był jednym z najwybitniejszych powojennych fotografów Opola, wielokrotnie nagradzany.
- źródło: http://opolandia.redblog.nto.pl/2012/01/08/pamietajcie-o-smietanskim/

Ks. Abp. Teodorowicz Józef Teofil - w 1887 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk ks. abp. ormiańskiego Isaaka Issakowicza. W 1890 r. roku został administratorem bardzo biednej parafii w Brzeżanach. Tu dał się poznać jako dobry organizator i wybitny kaznodzieja. W uznaniu tych zasług 1897 miasto Brzeżany nadało mu tytuł honorowego obywatela. Jego kazanie z okazji setnej rocznicy Konstytucji 3 Maja zostało wydane drukiem. Dochody z tego wydawnictwa ks. Józef przeznaczył na cele parafialne, m.in. remont kościoła. Dnia 2 lutego 1902 r. z rąk kardynała Puzyny otrzymał sakrę biskupią i zasiadł na stolicy arcybiskupów ormiańskich we Lwowie.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Teodorowicz
www.bohosiewicz.pl/art.php?art=sylwetki.html

Till Ernest - urodzony 4 stycznia 1846 w Brzeżanach, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie na Wydziale Prawa, sława lwowskiej palestry, Uniwersytetu Lwowskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności. W okresie lwowskim mieszkał z żoną Adolfiną z Klemensiewiczów i rodziną w kamienicy nr 4 przy ul. Pańskiej (1852 – 1911) Mieli co najmniej sześcioro dzieci. Syn Artur (1874–1936) był znanym lwowskim adwokatem. Artur Till był doktorem prawa i przewodniczącym Związku adwokatów Polskich we Lwowie. Przejął on po ojcu kancelarię, a w 1926 r. także redakcję „Przeglądu Prawa i Administracji”.
- źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ernest_Till

Tubek Teresa  - polska lekkoatletka, oszczepniczka, urodzona 15 października 1938 w Brzeżanach.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Brzeżany 

Wiszniewski Stanisław - b. kapitan korp. San., poseł ziemi brzeżańskiej, b. burmistrz m. Brzeżan. ur. 24 lutego 1876 r. w Bolechowie. Był długoletnim prezesem Sokoła następnie członkiem Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego od ich założenia tj. od 1908 r.
Od dnia 1 sierpnia 1914 r. do 1 czerwca 1919 r. pełnił funkcję delegata Depart. Wojskowego Nacz. Komitetu Narodowego i opiekuna Legionistów na powiat Brzeżany oraz powiaty sąsiednie Małopolski Wschodniej przez cały czas toczących się tam walk.
Dnia 30 grudnia 1918 r. został uwięziony przez Ukraińców i wywieziony do Tarnopola i do obozu jeńców do Strusiowa.
- źródło: http://bs.sejm.gov.pl/F?func=find-b&request=000001829&find_code=SYS&local_base=ARS10

Wolski Wacław - polski inżynier, wynalazca, przedsiębiorca naftowy i działacz społeczny, obrońca Lwowa, odznaczony Krzyżem Walecznych, urodzony 28 września 1865 w Brzeżanach.
- źródło: phttp://pl.wikipedia.org/wiki/Wacław_Wolski

Tam był też dom mojej Babci Antoniny Pfeifer zd. Wiszniewska i mamy Rozalii Maćkówka zd. Pfeifer

komentarze: 1 

Gimnazjum w Brzeżanach

2012.09.30 18:03:59

Gimnazjum w Brzeżanach

9 sierpnia 1805 r. do Brzeżan przeniesiono gimnazjum zbaraskie. Uczyniono to dzięki  wstawiennictwu księżnej Izabeli Lubomirskiej  Szkołą kierował Kreishauptmam (naczelnik cyrkułu). W latach 1846 – 1848 zakazano nauki języka polskiego. Nauczanie w tym języku przywrócono dwa lata później, w 1850 r.  13 czerwca 1854r. pożar zniszczył budynek ratusza, gdzie mieściła się szkoła.  Rozpoczęto więc budowę nowego budynku, do którego miała być przeniesiona jesienią 1914 r. Jednak wybuch wojny zniweczył te plany. Budynek, pierwotnie mający służyć edukacji brzeżańskiej młodzieży, zmieniono na koszary i szpital. Po wojnie przywrócono mu planowaną funkcję. W 1922 r. oddano do użytku pierwsze pomieszczenia, a całość zaczęła funkcjonować jako placówka szkolna dopiero w 1928 r.
Brzeżańskie gimnazjum może poszczycić się wieloma znakomitymi absolwentami. Uczęszczali do niego między innymi: gen. Z. Horodyński- Juchnowicz, gen. W. Past, gen. Z. Strzelecki, gen. T. Maresch, gen. J. Tabaczyński oraz marszałek E. Rydz-Smigły. Naukę pobierali tam również: gen. Michał Pakosz, gen. Franciszek Fabry, gen. Kazimierz Horoszkiewicz, gen. Aleksander Jasiński, gen. Marian Jasiński, gen. Julian Kolmer, gen. Antoni Strocki. W 1937 r. gimnazjum przyjęło imię marszałka E. Rydza-Smigłego.

Źródła:
-    J. Czernecki - Brzeżany ,Pamiątki i Wspomnienia – książka wydana na 100 lecie gimnazjum
- Gimnazjum w Brzeżanach – „Gniazdo Orłów nad Złotą Lipą” - Karty historii. - Jubileuszowa Księga." - red. gł. Nadia Wolinie.. wyd. Drużba 2007 – Wykaz nazwisk Kierownictwa Gimnazjum i Nauczycieli sporządziła Jarosława Mazurak – tłumaczenie z ukraińskiego Daniela Rudyk.

KIEROWNICTWO GIMNAZJUM 
Prefekci
Kajetan Kowacz                     1805 - 1810
Antoni Suliszewski                   1810 -1834
Stanisław Zborowski               1834 -1835
Bazyli (Wasyl) Piotrowicz        1835 -1848

Dyrektorzy
Antoni Liszka                                      1848-1862
Wilhelm Szechtel (Schehtel)                 1862-1867
Antoni Sołtykiewicz                             1867-1872
Mateusz Kurowski                              1872-1889
Franz Grzegorczyk                              1889-1905
Aleksander (Alexander) Fronc[z]kiewicz         1905-1918
Roman Kestlich                                   czerwiec-listopad 1918
Włodzimierz Husak (Gusak)                listopad 1918-czerwiec 1919
Roman Kestlich                                   1919-1928
Edward Rajter                                     1928-1933
Edward Olszewski                              1933-1939
Bazyli (Wasyl) Stasiuk             1941-1944

komentarze: 0 

Gimnazjum w Brzeżanach

2012.09.30 18:01:51

Gimnazjum w Brzeżanach - cd

Nauczyciele 1805-1905

Angełowicz Jakub                    1807-1808           katecheta
Bańkowski Alojzy                    1809-1810           katecheta rzymsko-kat.
Bańkowski Władysław             1875-1877                  zast. nauczyciela
Barański Karol                        1849-1850           zast. nauczyciela
Barwiński Aleksander            1869-1871             j. ukraiński, polski, geografia, historia
Baczyński Józef                       1864-1865           zast. nauczyciela
Baczyński Mikołaj                   1887-1902           j. ukr., łacina
Baczyński Aleksander              1900-1901           zast. nauczyciela
Beran Joachim                         1848                    zast. nauczyciela, gramatyka
Bielecki Michał                        1826-1853           ekonomika, fizyka, przyroda
Bielecki Józef                           1820-1841           przedmioty humanist.
Bielikowicz Antoni                   1845-1846           katecheta rzymsko-kat.
Brzeziński Kajetan                   1850-1863           katecheta obrządku ormiańskiego
Byczyński Zenobiusz                1858-1863           brak danych
Biłyk Iwan                               1897-1899           matematyka
Bilinkiewicz Julian                    1863-1864           zast. nauczyciela
Bilobram Kornel                      1905-1906           zast. nauczyciela
Biłous Iwan                              1861-1863           katecheta grecko-kat.
Bissinger Józef                         1863-1865           zast. nauczyciela
Blanik Ignacy                           1866                    zast. nauczyciela
Bobrzyński Wincenty               1869-1873           łacina
Bobiak Grzegorz                      1901-1915           zoologia, botanika
Bodziński Piotr                        1853-1859           muzyka
Borkowski Aleksander            1870-1872           łacina
Boroń Stanisław                       1904                    zast. nauczyciela
Brandt Jan                               1872-1883           j. polski, geografia
Burgert Marcin                        1879-1893           filologia, muzyka, śpiew
Waniek Piotr                           1862-1877           muzyka
Warchoł Dominik                     1882-883             zast. nauczyciela
Warchoł Jan                            1891-1910           j. niem., greka
Wasilkowski Władysław          1877-1890           j. niem.
Waśkiewicz Iwan                     1820-1841           łacina
Waszkiewicz Michał                1895                    zast. nauczyciela
Wierzbicki Józef                      1886-1887           zast. nauczyciela
Werbicki Iwan                         1863-1873           j. ukr., j. niem., historia
Wiesner Karol                         1863-1864           zast. nauczyciela
Wrześniowski Michał               1813-1819           greka
Wyrobek Józef                        1899-1902           zast. nauczyciela
Willomicer Edward                  1850-1853           katecheta
Winowski Mikołaj                   1875-1879           filologia
Wołczuk Iwan                         1880-1883           zast. nauczyciela
Wolski Kajetan                        1890-1891           łacina, j. niem., rysowanie
Wolski Jan                               1871-1874           zast. nauczyciela
Wuzinger  Kazimierz                1815-1819           historia, geografia
                                               1819-1822           1-4 klasy
Gabiński Hilary                        1902-1903           zast. nauczyciela
Gankiewicz Klyment             1867-1870              j. ukr.
Gauzer Karol                           1841-1843           1-4 klasy
German Szymon                      1902-1905           zast. nauczyciela
Girszler Maciej                        1831-1845           katecheta rzymsko-kat.
Gladyłowicz Celestyn               1871-1874           zast. nauczyciela, j. niem.
Glibowicki Teodozjusz             1903-1904           zast. nauczyciela
Geborski Antoni                      1904-1906           matematyka
Gołub Franciszek                     1863-1866           filologia
Gonorski Władysław                1903-1906           katecheta rzymsko-kat.
Góra Marcin                            1820-1851           mitologia, greka
Goheker Antoni                       1889-1903           katecheta rzymsko-kat.
Grycewicz Wasyl                     1896-1897           zast. nauczyciela
Gudyk Jakub                           1896-1897           katecheta
dr Garlicki Tomasz                   1880-1903           filologia klasyczna
Gedziński Józef                        1864-1875           łacina
Geruła Bronisłąw                     1902-1904           zast. nauczyciela
Gliński Tomasz                        1882-1902           historia
Głowacki Tadeusz                   1843-1848           nauczyciel 1-4 klas
                                               1848-1851           łacina, j.niem.
                                               1851-1858           kaligrafia
Goldfrejer Kajetan                   1890-1893           zast. nauczyciela
dr Górzycki Kazimierz             1903-1906           historia
Gołkowski Antoni                    1869-1870           zast. nauczyciela
Guzdek Jan                              1888-1891           zast. nauczyciela
Guniewicz Antoni                     1850-1853           muzyka
Dołżycki Władysław                1874-1876           stenografia
ks. Domagalski                        1869-1870           j. franc.
Dąbrowski Eugeniusz               1901-1902           zast. nauczyciela
Dutkiewicz Piotr                      1862-1865           zast. nauczyciela
                                               1874-1902           nauki przyrodnicze
o. Diaczan Filip                        1862-1863           filologia
Eder Leopold                          1851-1855           filologia
Eckert Ludwik                         1899-1905           muzyka
Jeziorski Franciszek                 1882-1887           matematyka, fizyka
Jełowicki Artur                        1876-1881           zast. nauczyciela, matematyka
                                               1881-1887           język rodzimy (?)
Żmigrodzki Kajetan                 1810-1813           katecheta
Zawałkiewicz Ignacy                1821-1822           1-4 klasy
Załoziecki Wasyl                      1861                    katecheta grecko-kat.
Zapała Zygmunt                       1904                    zast. nauczyciela
o. Zastyrec Józef                      1897-1902           zast. nauczyciela
Zgarski Eugeniusz                    1871-1873           historia
Idzikowski Karol                     1895-1897           zast. nauczyciela
o. Josyfowicz F.                       1882-1892           katecheta
Kawecki Antoni                       1881-1882           zast. nauczyciela
Kadlewicz Kacper                   1871-1874           j. polski, łacina
Kajdof Wincenty                     1822-1825           1-4 klasy
Kalinowski Wiktor                   1904                    fililogia
ks. Kaliński Julian                    1857-1899           zast. nauczyciela
Karwowski Stanisław              1901-1905           zast. nauczyciela
Kaspary Ferdynand                 1861-1869           matematyka

komentarze: 3 

Gimnazjum w Brzeżanach

2012.09.30 17:58:48  


cd.
Kautsky Franz                         1824-1848           1-4 klasy
Kaczyński Franz                      1865-1867           rysowanie
Kinser Józef                             1851-1852           zast. nauczyciela
Klinger Zygmunt                      1903-1904           zast. nauczyciela
Kowenicki Jan                         1900-1901           zast. nauczyciela
dr Kozłowski Michał                1885-1886           zast. nauczyciela
o. Komoriański Grzegorz         1850-1864           katecheta
Konopnicki Adam                   1901-1903           przyroda
Koncer Franz                          1852-1856           filologia
1877-1881                      zast. nauczyciela
Kornicki Wojciech                   1855-1858           zast. nauczyciela
Kostecki Stanisław                  1882-1884           rysowanie
Kotecki Julian                          1874-1978           filologia
Kraiński Walenty                     1805-1811           1-4 klasy
Kryczyński Bronisław              1903-...                zast. nauczyciela
Krochmalny Iwan                    1902-1903           zast. nauczyciela
Kubiszta Jan                            1859-1862           muzyka
o. Kuziw Ilko                           1901-1904           zast. nauczyciela
Kucharski Władysław              1899-1903           historia
Laskowski Bolesław                1873-1882           rysowanie
Laszkiewicz Mikołaj                1865-1866           zast. nauczyciela
Lewandowski Kalikst              1891-1897           kaligrafia
                                               1897-...                rysowanie, wych. fizyczne
Lewicki Anatol                        1862-1863           zast. nauczyciela
Lewicki Jan                             1865-1867           zast. nauczyciela
o. Lewicki Józef                       1859-1863           zast. nauczyciela
Lewicki Karol A.                     1860-1861           zast. nauczyciela
Łęczyński Jan                          1869-1871           filologia
Łepkyj Bogdan                        1895-1899           j. ukr., j. polski, historia, geograf.
o. Łepkyj Mikołaj                    1866-1869           katecheta
o. Łepkyj Onufry                     1864-1865           zast. nauczyciela
Lichenstein Karol                     1872-1875           zast. nauczyciela
1875-1880                      filologia
Liszka Antoni                           1838-1848           1-4 kl., łacina, j. niem.
o. Łoziński Wiktor                   1900-1914           muzyka
ks. Łoziński Czesław                1841-1843           zast. nauczyciela
1856-1857                      filologia
Łopuszański Jan                       1861-1862           zast. nauczyciela
Lukianowicz Oleksy                 1901-1904           łacina, j. niem.
Łuczakowski Konstanty           1868-1875           j. ukr.,greka, łacina
Łuczkiewicz Antoni                  1857-1863           zast. nauczyciela
Ludkiewicz                              1856-1860           kaligrafia
Mandybur Tymoteusz              1850-1853           zast. nauczyciela
1854-1861                      historia
Malejczyk Józef                       1879-1884           muzyka
Matusiak Michał                      1895-1898           zast. nauczyciela
dr Macieszewski Maurycy       1873-1883           zast. nauczyciela
Mikowicz Zenon                      1873-1879           filologia
Micek Andrzej                         1868-1869           zast. nauczyciela
o. Mickowski Piotr                  1860-1861           katecheta
Nasalski Julian                         1880-1893           filologia
Nasielski Józef                         1882-1920           matematyka
dr Nacher Teodor                    1894-1903           historia, j. niem.
Nack Franz                             1853-1855           zast. nauczyciela
Neczuja-Wierbicki                   1889-1891           j. rodzimy, łacina, greka
Niebieszczański Andrzej          1883-1891           filologia
Niebieszczański Piotr               1894-1899           historia
Niemciw Iwan                         1893-1897           zast. nauczyciela
Nieświatowski Franz                1862-1871           katecheta rzymsko-kat.
o. Nyżankiwskyj Ostap            1892-1895           muzyka
Nowak Jan                              1880-1888           zast. nauczyciela
o. Nowotny Franz                    1817-1831           katecheta
Neuburg Erazm                        1871-1884           katecheta rzymsko-kat.
Olberek Antoni                        1891-1895           zast. nauczyciela
o. Pawłykiw Teofil                   1848-1852           zast. nauczyciela, j. ukr.
Parasewicz Hippolit                 1873-1874           zast. nauczyciela
Pasławski Włodzimierz             1872-1879           zast. nauczyciela
Paszkowski Piotr                     1843-1848           1-4 klasy
1848-1849                      historia, geografia
Paszczyński Adam                   1877-1887           zast. nauczyciela
1888-1910                      j. polski, greka
Piekarski Józef                         1904-...                zast. nauczyciela
Pielczarski Tadeusz                  1902-1903           zast. nauczyciela
Petrycki Iwan                          1905-1906           zast. nauczyciela
Petrowycz Wasyl                     1812-1818           matematyka, przyroda
1819-1837                      filologia 5-7 klasy
Pytlowski Tomasz                    1813-1817           katecheta
o. Piwocki Marcin                   1805-1819           gramatyka, greka, retoryka,
                                                                            stylistyka, przyroda
Płachetko Seweryn                  1866-1873           przyroda
Płachkyj Anton                        1805-1811           syntaksys i gramatyka w 2-3 kl.
1811-1819                      gramatyka w 1-3 kl.
Popkiewicz Józef                     1826-1831           1-4 klasy
Pryjma Iwan                            1903-1914           filologia klasyczna, łacina
Promiński Szymon                   1805-1811           syntaksys i gramatyka w 2-3 kl.
Prucha Jakub                           1856-1858           zast. nauczyciela
Próchnicki Franciszek              1871-1874           greka
Rawer Karol                            1883-1885           historia
Remeza Łuka                           1895-1899           muzyka
Rozumkiewicz Józef                 1899-...                zast. nauczyciela
o. Sadowski Mikołaj                1899-1900           zast. nauczyciela

komentarze: 0